9 TeleWerkWijzer - Het Wat en Hoe van Telewerken sinds 2020

Deze versie 15 van het boek TeleWerkWijzer is een bijdrage in de strijd tegen het #SARS-CoV-2 virus dat de ziekte #Covid19 veroorzaakt. Wij geven daarom dit boek gratis uit onder een #CreativeCommons licentie. De auteursrechten berusten uiteraard bij ons, Jeroen en Jan Willem, maar je mag dit werk #kosteloos #kopiëren en #delen met anderen (CC BY-NC-ND licentie). Het boek is hier als PDF te downloaden en bij ons ook verkrijgbaar als #Epub bestand.

8 Verwijzingen

Het is gebruikelijk om in een dergelijke uitgave een reeks literatuurverwijzingen en webadressen te geven. De literatuur over telewerken beperkt zich, voor zover ons bekend, tot een aantal deelgebieden. Aan de ene kant kunt u boeken en websites vinden die voornamelijk ingaan op de technische aspecten van de telewerkomgeving en de architecturen. Aan de andere treft u boeken en sites aan die met name gaan over arbeidsgehandicapten. Dit blog gaat echter over de keuzes voor en tegen en de invoering van telewerken, gezien door de ogen van lijn- en stafmanager.

Webadressen zijn vaak snel gedateerd, want zelfs ministeries veranderen periodiek van naam. Ons advies is te beginnen bij uw uitvoeringsinstantie en bij die ministeries, die volksgezondheid, werken en belastingen in hun portefeuille hebben. Verken ook de sites van de grote werknemersorganisaties en de uitvoeringsorganen.

Hou er rekening mee dat het gebied telewerken sterk in beweging is, met name op fiscaal gebied. Zorg er dus voor dat u telkens de nieuwste regelingen heeft en die zijn eigenlijk allemaal via het web op te zoeken of op te vragen.

7 Epiloog

Onze manier van werken is voortdurend in beweging. Al eeuwen lang verandert de aard van ons werk, zeker voor de grote groep van “gemiddelde werknemers”. Voor ambachtelijke slagers en handmatige pottenbakkers blijft altijd wel ruimte, maar voor de grote gemene deler wijzigt de situatie voortdurend. Van veldarbeider naar fabrieksarbeider naar kantoorklerk schuift de werknemer telkens naar nieuwe rollen, met onvoorziene gevolgen voor de arbeidsomstandigheden, de sociaal-culturele aspecten. De verplatting van de organisatie van de afgelopen jaren is zeer bedreigend gebleken voor het zittende middle-management.

2.4 Mobiliteit en kennismanagement

Naarmate de Nederlandse economie meer en meer een economie van dienstverleners wordt, zullen meer medewerkers moeten gaan reizen naar opdrachtgevers. Voor deze medewerkers ontstaat een specifiek probleem: het actueel (“up to date”) houden van allerlei gegevens. Wie langs klanten gaat en daarbij niet frequent de organisatie aandoet, die dreigt het contact met de bedrijfskennis te verliezen. Andersom is de rest van de organisatie niet op de hoogte van de stand van zaken bij de betreffende medewerker. Het maakt daarbij niet uit of de medewerker ondersteuning aan de klant levert, in een verkooptraject zit of als adviseur aan de slag is.

2.3 Workforce effecten

Een niet onbelangrijk probleem voor veel organisaties is het krijgen en behouden van medewerkers, zeker de betere en meer ervaren werkkracht. Medewerkers vragen meer diverse oplossingen, zoals rond huisvesting, tweeverdieners, kinderopvang, vakanties, scholing en variabele beloning. De invoering van telewerken kan een deel van die vragen het hoofd bieden, met name daar waar flexibiliteit van inzet gevraagd wordt.

2.1 Kantoorkosten

Door de toenemende kosten per werkplek is er een algemene tendens veel aandacht aan de kantoorruimte te besteden. Die werkplekkosten zijn een optelsom van vaste kosten voor de huur of afschrijving op koop per vierkante meter, de schoonmaak- en periodieke onderhoudskosten en de bijkomende kosten, zoals verlichting, verwarming en ventilatie, belasting en verzekering. Tel daarbij op de kosten voor de inrichting en de daarbij behorende additionele kosten en de totale som begint aardig op te lopen. Daarbij komen de eisen, die de Arbo-wet en de werknemer aan de werkplek stellen.

2.0 Organisatieperspectief

Telewerken wordt soms gezien als middel om een sociaal rechtvaardige werkverdeling mogelijk te maken. Er wordt gesproken over mensen, die niet aan een regulier werkproces kunnen deelnemen, zoals huisvrouwen en mensen die ver van een (geschikte) werkgever wonen. Voor mobiel gehandicapten zou telewerken de optie zijn om toch een actieve rol te kunnen spelen. Het is de vraag of door dergelijke argumenten het telewerken niet in een bijzondere hoek is gezet, namelijk de uitsluitende rechtvaardiging door standpunten van werknemerszijde.

1. Wat is telewerken?

Verrehoren, verrezien of verrekijken, verrespreken en verreschrijven zijn zo te zien wat vreemde begrippen. Maar een tele-foon, tele-visie, tele-copier of tele-facsimile (fax) en tele-scoop kennen we allemaal, al is de tele-graaf wat achterhaald. In al deze gevallen zijn technologieën geïntroduceerd die ons mensen de mogelijkheid bieden dingen op afstand te doen. Kennelijk is het voor ons belangrijk niet gehinderd te worden door afstand. Afstand betekent verplaatsing en verplaatsing betekent tijd. Wij willen graag dingen kunnen doen zonder verplaatsing omdat ons de tijd ontbreekt.

0.1 Leeswijzer voor de TeleWerkWijzer

Dit blog is een heel pragmatische handleiding. U kunt natuurlijk het blog van voor naar achter lezen (van oude blogs naar meer recent). Maar dat is misschien niet altijd het meest handig en mogelijk heeft u daar de tijd niet voor. De Telewerkwijzer is dan ook zo opgezet dat dit niet hoeft; u kunt een andere volgorde aanhouden en er voor kiezen delen helemaal over te slaan.

0.0 TeleWerkWijzer - Het wat en hoe van telewerken

De TeleWerkWijzer gaat over slim telewerken en de keuzes voor en tegen telewerken in verschillende werkomgevingen. Het is met name een praktische handleiding en geen collegebundel. Er wordt aandacht besteed aan het invoeren van telewerken, de kansen en de valkuilen, op zowel zakelijk als persoonlijk gebied. Het gaat niet speciaal of alleen over de thuiswerkende huisvrouw of de arbeidsgehandicapte medewerker, maar over organisaties en medewerkers die telewerken en mobiel werken inzetten als onderdeel van een uitgekiende arbeidsstrategie. Bedrijfsculturele en  organisatorische aspecten, facetten van (arbeids)recht, technologie en techniek komen aan bod, vooral met veel voorbeelden en tips.